Đặt vấn đề: Hội chứng Gougerot – Sjogren (HC GS) là một bệnh khớp tự miễn rất phổ biến. HC GS thường kết hợp với luput ban đỏ và làm trầm trọng thêm bệnh. Mục đích: Nghiên cứu đặc điểm mô bệnh học tuyến nước bọt phụ qua sinh thiết của hội chứng HC GS kết hợp với luput ban đỏ hệ thống. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu tiến cứu, mô tả cắt ngang trên 60 bệnh nhân luput điều trị tại khoa Khớp Bệnh viện Bạch Mai trong thời gian 1998-2003. Bệnh nhân được chia thành 2 nhóm: nhóm 1 gồm 22 bệnh nhân có HC GS và nhóm 2 gồm 38 bệnh nhân không có HC GS. Kết quả: Đặc điểm thâm nhiễm các loại tế bào ở tuyên nước bọt phụ: thâm nhiễm lympho bào (95,4%), đặc trưng ở quanh tuyến (90,9%); thâm nhiễm tương bào (77,2%); không có sự khác biệt về tỷ lệ thâm nhiễm nhu mô tuyến bởi các loại tế bào khác. Tình trạng ống dẫn tuyến nước bọt phụ: bất thường kích thước ống dẫn (77,3%), có sự liên quan về sự thay đổi ống dẫn với HC GS trong đó ống dẫn teo chiếm tỷ lệ 40,9% cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm luput ban đơn thuần (15,7%). Tình trạng nhu mô – mạch máu tuyến nước bọt phụ: teo tuyến và thoái hóa là 72,7% trong đó thoái hóa trong là 54,5%, thoái hóa mỡ là 40,9%, xơ hóa là 22,7%. Tổn thương mạch máu (95,4%) cao hơn nhóm không có HC GS (65,6%) trong đó xung huyết (95,4%), thoái hóa trong (31,8%). Kết luận: Tỷ lệ thâm nhiễm lympho bào tuyến nước bọt phụ ở giai đoạn 3, 4 theo phân loại của Chilsom là 77,4%, cao hơn nhóm bệnh nhân không có HC GS 10,6%. Có mối liên quan rõ rệt giữa giai đoạn tổn thương mô bệnh học của Chilsom với HC GS (p<0,001).